Các loại Virus máy tính và cách phòng chống

Hiệp Cao · Cập nhật 20/11/2026

Các loại Virus máy tính và cách phòng chống

Trả lời nhanh — các loại virus/mã độc máy tính & cách phòng: (1) Virus: bám vào file/chương trình, lây khi file được chạy; (2) Worm (sâu): tự lây lan qua mạng, không cần người dùng mở file; (3) Trojan: giả dạng phần mềm hữu ích để mở cửa hậu, đánh cắp dữ liệu; (4) Ransomware: mã hóa dữ liệu & đòi tiền chuộc; (5) Spyware/Keylogger: theo dõi, ghi lại thao tác & mật khẩu; (6) Adware: hiện quảng cáo phiền toái; (7) Rootkit: ẩn sâu trong hệ thống, khó phát hiện; (8) Botnet: biến máy thành “zombie” bị điều khiển từ xa. Cách phòng: cài antivirus & bật tường lửa, cập nhật Windows/phần mềm, không mở file/link lạ, chỉ tải phần mềm chính hãng, dùng mật khẩu mạnh + MFA, sao lưu dữ liệu (3-2-1) để chống ransomware. Xem thêm bài virus máy tính là gì và dấu hiệu máy nhiễm virus.

Trong thời đại công nghệ phát triển vượt trội như hiện nay, và máy tính là thứ ai cũng cần trong môi trường học tập và làm việc. Nhưng từ “Virus máy tính” không quá xa lạ với chúng ta, nó có thể làm hỏng ổ cứng, xóa các dữ liệu,… Và đây luôn là mối quan tâm, lo lắng của nhiều cá nhân và nhiều doanh nghiệp khi không bảo vệ máy tính ngay từ đầu thì các dữ liệu, tài liệu quan trọng sẽ mất trắng và rất khó để xử lý khi bị virus máy tính xâm nhập tấn công. Vậy Virus máy tính là gì? Có những loại virus máy tính nào? Và cách phòng chống ra sao? Cùng tìm hiểu ở bài viết dưới đây nhé!

virus máy tính

Virus máy tính là gì?

Virus máy tính là những đoạn mã chương trình được thiết kế với mục đích xâm nhập vào máy tính sau đó đánh cắp thông tin, xóa dữ liệu,…

Chúng tự xen vào hoạt động hiện hành của máy tính một cách hợp lệ, tự sao chép nhân bản chính bản thân nó và lây nhiễm vào các tệp tin, các vùng xác định(boot, FAT sector) ở các thiết bị như là đĩa cứng, đĩa mềm, thiết bị nhớ flash (thường thì sẽ là USB),…

Hiện tại thì hệ điều hành Windows đứng đầu về danh sách các hệ điều hành bị nhiễm virus, do số lượng người dùng rất lớn và không ngừng tăng lên cho nên số lượng virus trên hệ điều hành Windows cũng tăng theo, và càng ngày càng nhiều biến thể khác nhau.

Các loại Virus máy tính

Và cũng có rất nhiều loại virus máy tính khác nhau với các chức năng, cách tấn công, mục đích cũng khác nhau nữa. Cùng xem tiếp các loại virus phổ biến hiện nay trên Internet cũng như biết và có giải pháp phòng chống thích hợp:

Virus lây qua file (File Infector)

Đây là loại virus máy tính rất phổ biến. Các virus này thường có trong các file lưu trữ như các file có đuôi mở rộng .com, .exe, .pif, .sys,…Khi bạn chạy một file chương trình đã bị nhiễm virus cũng là lúc virus được kích hoạt và tiếp tục tìm các file chương trình khác trong máy của bạn để lây vào và có thể dẫn đến virus “ăn” toàn bộ file.

virus máy tính

Virus Macro

Loại virus máy tính này cũng giống như virus lây lan qua file, chúng thường ẩn ở trong các file (tệp tin) do có chương trình Macro hỗ trợ. Ví dụ như là Microsoft Word và Excel và mọi người sẽ vô tình tải các tệp này ngay tại Email của mình.

Mã độc dạng macro hiện vẫn được dùng nhiều trong các chiến dịch lừa đảo qua email. Microsoft đã mặc định chặn macro trong file tải từ Internet, nhưng bạn tuyệt đối không bật macro trong tài liệu không rõ nguồn gốc.

virus máy tính

Virus Web Scripting

Loại virus này thường xuất hiện trong các chương trình được sử dụng để hiển thị trong một trang web bất kì, vị trí hiển thị hình ảnh, videos, bố cục trang web. Và khi bạn click vào link đường dẫn hoặc vào website độc hại thì virus sẽ xâm nhập vào máy tính và bắt đầu lây lan.

Vì vậy bạn nên cẩn thận, xem xét kĩ trước khi click vào bất cứ một đường link nào cũng trang những trang web lạ, không uy tín. Để chắc chắn hơn thì bạn nên sử dụng một số chương trình diệt virus nâng cao hiện nay, do hầu hết đều đã được tích hợp tính năng phát hiện và xử lý virus nhanh chóng.

virus máy tính

Virus Hijacker

Đây là dạng virus máy tính tấn công trình duyệt, khi bạn nhập một địa chỉ trên trình duyệt và máy tính tự động nhảy qua nhiều trang web khác nhau. Và dạng virus rất thường gặp phải vì nó thường ẩn trong những file dữ liệu được người dùng tải xuống dưới dạng miễn phí.

virus máy tính

Virus bộ nhớ

Loại virus này nạp vào bộ nhớ (RAM) và hoạt động liên tục khi máy chạy, lây vào các file mỗi khi file được mở. Chúng có tính phá hoại lớn, khó gỡ bỏ; ngay cả khi diệt được thì dữ liệu có thể đã bị hư hại. Máy tính cũng thường bị chậm đi rõ rệt.

virus máy tính

Virus đa phần (Multipartite Virus)

Một số loại virus máy tính chỉ lây lan theo một cách nhất định. Nhưng đối với loại virus đa phần này thì lại khác hoàn toàn. Hoạt động của những virus này sẽ phụ thuộc vào kiểu hệ điều hành bạn đang sử dụng là gì, các chương trình đang chạy hoặc các file đặc biệt. Các hoạt động của loại virus này cũng rất khó đoán, do đó việc xử lý chúng cũng không hề dễ dàng.

virus máy tính

Cách phòng tránh virus máy tính

virus máy tính

Sử dụng tường lửa

Thường xuyên cập nhật các bản sửa lỗi cho các phần mềm chạy trên máy tính của mình, kể cả hệ điều hành.

Đảm bảo chương trình chống mã độc luôn hoạt động

Thường xuyên quét và diệt virus bằng các phần mềm diệt virus

Không truy cập vào các trang web có nội dung không lành mạnh.

Vô hiệu hóa tính năng xem trước hình ảnh trong Outlook

Không mở những tệp gửi kèm trong Email (thư điện tử) hoặc trong tài liệu đính kèm nếu có nghi ngờ về nguồn gốc hay nội dung thư.

Đóng băng ổ đĩa (dùng Deep Freeze)

Sao lưu dữ liệu theo chu kỳ

Hy vọng trên đây sẽ là những thông tin bổ ích để bạn có thể biết rõ hơn về các loại virus máy tính cũng như cách phòng chống bảo vệ cho máy tính, dữ liệu quan trọng của bạn

Năm 2017, mã độc tống tiền WannaCry từng lây lan trên toàn cầu. Xem hướng dẫn xử lý khi bị ransomware tấn công: Ransomware khóa dữ liệu – 4 bước khôi phục an toàn

Xem thêm các bài viết khác tại: Itsystems

Lo ngại rủi ro bảo mật cho doanh nghiệp?

IT Systems đánh giá rủi ro, triển khai firewall, MFA, bảo vệ endpoint, email và backup theo lộ trình ưu tiên.

Giải pháp an ninh mạng cho doanh nghiệp · Gọi 028.3995.03.59

Liên hệ tư vấnChat ZaloGọi hotline