Trong thời đại công nghệ số, các cuộc tấn công mạng trở nên ngày càng tinh vi và nguy hiểm. Một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với người dùng là các phần mềm độc hại. Những ứng dụng này có thể xâm nhập vào điện thoại của bạn, đánh cắp thông tin cá nhân, bao gồm cả thông tin tài khoản ngân hàng, và gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận biết và loại bỏ các phần mềm độc hại trên điện thoại Android, bảo vệ tài sản của mình.
Tóm tắt nhanh: Sự cố phần mềm nghiệp vụ thường ảnh hưởng đến dữ liệu, quy trình vận hành và năng suất của nhiều phòng ban. Doanh nghiệp nên kiểm tra backup, phân quyền, tích hợp, thiết bị người dùng và hạ tầng trước khi cập nhật hoặc can thiệp sâu.
Phần mềm độc hại là gì?
Phần mềm độc hại là bất kỳ ứng dụng nào được thiết kế để xâm nhập, gây hại hoặc kiểm soát một hệ thống điện thoại mà không được sự cho phép của người dùng. Chúng có nhiều hình thức khác nhau nhưng phổ biến nhất là trojan horse, ransomware và spyware.
Trojan horse:
Trojan horse (ngựa thành Troy) là một loại phần mềm độc hại ngụy trang dưới dạng các chương trình hữu ích, như trò chơi, ứng dụng hoặc bản cập nhật ứng dụng. Khi người dùng tải về và cài đặt Trojan horse, nó sẽ thực hiện các hành động độc hại mà không được sự cho phép của người dùng, chẳng hạn như mở cửa hậu để cho phép hacker xâm nhập, đánh cắp thông tin cá nhân hoặc làm hỏng hệ thống.
Ransomware:
Ransomware là một loại phần mềm độc hại cực kỳ nguy hiểm. Khi xâm nhập vào điện thoại, ransomware sẽ mã hóa tất cả hoặc một phần dữ liệu của bạn, khiến bạn không thể truy cập được. Sau đó, chúng sẽ yêu cầu bạn trả tiền chuộc để lấy lại quyền truy cập vào dữ liệu của mình. Nếu không trả tiền chuộc, dữ liệu của bạn có thể bị xóa vĩnh viễn.
Spyware:
Spyware là một loại phần mềm độc hại thu thập thông tin cá nhân của bạn mà không được sự cho phép. Thông tin này có thể bao gồm lịch sử duyệt web, mật khẩu, số thẻ tín dụng và các thông tin nhạy cảm khác. Spyware thường được sử dụng để theo dõi hoạt động của người dùng, bán thông tin cá nhân cho bên thứ ba hoặc thực hiện các hoạt động gian lận.
Các dấu hiệu cho thấy điện thoại của bạn đã bị nhiễm phần mềm độc hại
1. Điện thoại tự động khởi động lại hoặc tắt nguồn: Điều này có thể xảy ra khi phần mềm độc hại đang cố gắng thực hiện các hoạt động trong nền, gây xung đột với hệ điều hành. Nó có thể làm gián đoạn các quá trình quan trọng, dẫn đến việc điện thoại bị khởi động lại hoặc tắt đột ngột.
2. Pin tụt nhanh bất thường: Nếu bạn nhận thấy pin điện thoại tụt nhanh chóng dù không sử dụng nhiều ứng dụng, đây có thể là dấu hiệu cho thấy có một ứng dụng hoặc quá trình nào đó đang chạy ngầm và tiêu tốn nhiều năng lượng do phần mềm độc hại thường hoạt động âm thầm và tiêu tốn pin nhanh chóng.
3. Xuất hiện các ứng dụng lạ: Việc phát hiện các ứng dụng lạ trên điện thoại mà bạn không nhớ đã cài đặt là một dấu hiệu đáng báo động. Phần mềm độc hại có thể tự động cài đặt các ứng dụng này để thu thập thông tin hoặc thực hiện các hoạt động độc hại khác.
4. Điện thoại nóng lên bất thường: Khi phần mềm độc hại hoạt động, nó sẽ tiêu tốn nhiều tài nguyên của thiết bị, khiến điện thoại nóng lên. Đặc biệt, nếu điện thoại nóng lên ở những vị trí không thường xuyên, bạn nên cảnh giác.
5. Quảng cáo xuất hiện liên tục: Adware là loại phần mềm độc hại chuyên hiển thị quảng cáo. Nếu bạn thấy quảng cáo xuất hiện liên tục trên màn hình điện thoại, dù bạn không đang sử dụng ứng dụng nào, rất có thể điện thoại của bạn đã bị nhiễm adware.
6. Ứng dụng chạy chậm hoặc bị đóng đột ngột: ứng dụng độc hại có thể làm giảm hiệu năng của điện thoại, khiến các ứng dụng chạy chậm hoặc bị đóng đột ngột. Điều này là do ứng dụng độc hại đang tiêu tốn tài nguyên hệ thống và gây ra xung đột với các ứng dụng khác.
7. Dữ liệu bị mất hoặc bị mã hóa: Nếu bạn phát hiện dữ liệu của mình bị mất hoặc bị mã hóa, rất có thể điện thoại của bạn đã bị nhiễm ransomware. Ransomware là loại phần mềm độc hại mã hóa dữ liệu của bạn và yêu cầu bạn trả tiền chuộc để lấy lại dữ liệu.
8. Điện thoại tự gửi tin nhắn hoặc gọi điện: Một số loại malware có thể tự động gửi tin nhắn hoặc gọi điện đến các số điện thoại khác mà không cần sự cho phép của bạn. Điều này có thể dẫn đến các chi phí phát sinh và làm rò rỉ thông tin cá nhân.
9. Kết nối mạng không ổn định: ứng dụng độc hại có thể gây ra các vấn đề về kết nối mạng, khiến bạn khó kết nối với Wi-Fi hoặc dữ liệu di động.
10. Hiệu suất pin giảm: Ngoài việc pin tụt nhanh, ứng dụng độc hại còn có thể khiến pin điện thoại không còn được bền như trước.
Tác hại của phần mềm độc hại đối với tài khoản ngân hàng
Đánh cắp thông tin đăng nhập:
Phần mềm độc hại xâm nhập vào điện thoại của bạn như một kẻ trộm bí ẩn. Chúng âm thầm lẩn trốn trong các ứng dụng, chờ cơ hội để đánh cắp mọi thông tin bạn nhập vào, bao gồm tên đăng nhập, mật khẩu của các ứng dụng ngân hàng. Khi đã có trong tay những thông tin này, kẻ tấn công có thể dễ dàng đăng nhập vào tài khoản của bạn và thực hiện các hành vi gian lận.
Thực hiện các giao dịch giả mạo:
Sau khi chiếm được quyền kiểm soát tài khoản, tin tặc có thể thực hiện các giao dịch chuyển tiền, thanh toán mà không cần sự cho phép của bạn. Chúng có thể mua hàng trực tuyến, chuyển tiền đến các tài khoản khác hoặc thậm chí rút tiền mặt tại các cây ATM. Tất cả những giao dịch này đều được thực hiện bằng danh nghĩa của bạn, khiến bạn trở thành nạn nhân của những khoản mất mát tài chính nghiêm trọng.
Chuyển tiền trái phép:
Một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của việc bị tấn công bởi phần mềm độc hại là việc tiền trong tài khoản của bạn bị chuyển đi một cách trái phép. Tin tặc có thể chuyển toàn bộ số tiền trong tài khoản của bạn sang một tài khoản khác mà chúng kiểm soát, hoặc thực hiện nhiều giao dịch nhỏ để tránh bị phát hiện. Việc truy hồi lại số tiền này là vô cùng khó khăn và tốn kém thời gian.
Khóa tài khoản:
Để che dấu hành vi phạm tội của mình, tin tặc có thể thực hiện các hoạt động đáng ngờ trên tài khoản của bạn, khiến ngân hàng nghi ngờ và tiến hành khóa tài khoản. Việc tài khoản bị khóa sẽ gây ra rất nhiều bất tiện cho bạn trong cuộc sống hàng ngày, đặc biệt là khi bạn cần sử dụng tiền để thanh toán các hóa đơn, mua sắm hoặc thực hiện các giao dịch khác. Để mở khóa tài khoản, bạn sẽ phải thực hiện các thủ tục xác minh danh tính khá phức tạp và mất thời gian.
Danh sách một số phần mềm độc hại đã bị Google Play cảnh báo
Nghiên cứu mới nhất của công ty an ninh mạng ThreatFainst cho thấy các mã độc thuộc loại “trojan droppers”, do đó, hệ thống quét virus của Play Store đã không thể phát hiện ra chúng. Những mã độc này được ngụy trang thành một số loại ứng dụng như ứng dụng quét mã QR, ứng dụng đọc tập tin PDF hay ví tiền điện tử. Ước tính, có hơn 300.000 thiết bị đã bị ảnh hưởng bởi các mã độc này.
Theo các chuyên gia bảo mật, những mã độc này có thể lấy cắp mật khẩu ngân hàng hoặc mã xác thực của nạn nhân. Chúng thậm chí còn có thể ghi lại các thao tác từ bàn phím ảo và âm thầm chụp ảnh màn hình thiết bị của người dùng, nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân rõ ràng rất nguy hiểm.
Dưới đây là danh sách một số ứng dụng rác có chứa các loại mã độc mà người dùng nên xóa ngay khi phát hiện trên máy của mình:
- Two Factor Authenticator (package name com.flowdivision)
- Protection Guard (com.protectionguard.app)
- QR CreatorScanner (com.ready.qrscanner.mix)
- Master Scanner Live (com.multifuction.combine.qr)
- QR Scanner 2021 (com.qr.code.generate)
- QR Scanner (com.qr.barqr.scangen)
- PDF Document Scanner – Scan to PDF (com.xaviermuches.docscannerpro2)
- PDF Document Scanner (com.docscanverifier.mobile)
- PDF Document Scanner Free (com.doscanner.mobile)
- CryptoTracker (cryptolistapp.app.com.cryptotracker)
- Gym and Fitness Trainer (com.gym.trainer.jeux)
- Master Scanner Live (leaf.leave.exchang)
- Gym and Fitness Trainer (gesture.enlist.say)
- PDF AI: Text Recognizer (com.uykxx.noazg)
- QR CreatorScanner (com.cinnamon.equal)
- QR CreatorScanner (com.tag.right)
- Dink Messenger
- Sim Info
- Defcom
Trong thời gian qua, các công ty bảo mật đã phát hiện nhiều ứng dụng làm nặng máy, ứng dụng độc hại trên nền tảng Android. Trước đó, công ty ứng dụng an ninh mạng Avast đã đưa ra cảnh báo về một chiến dịch lừa đảo có tên UltimaSMS. Chiến dịch này bao gồm 151 ứng dụng lừa đảo, tấn công vào các smartphone Android. Những ứng dụng này ngụy trang thành các ứng dụng thông dụng như trình chỉnh sửa ảnh, bộ lọc camera, game, công cụ quét mã QR… Những ứng dụng này sẽ tự động đăng ký các dịch vụ SMS với chi phí đắt đỏ.
Cho dù các ứng dụng này đã bị xóa khỏi Cửa hàng Play, bạn vẫn cần chắc chắn gỡ cài đặt các ứng dụng này trong trường hợp bạn đã cài đặt bất kỳ ứng dụng nào kể trên lên điện thoại của mình.
Hướng dẫn gỡ các phần mềm độc hại khỏi điện thoại
Để tìm kiếm các ứng dụng trên, người dùng hãy đi tới Settings/Cài đặt > Apps/Ứng dụng > See all xxx/Xem tất cả ứng dụng xxx và cuộn xuống danh sách để tìm.
Để xóa ứng dụng trên thiết bị Android của bạn, hãy mở Google Play Store > Nhấn vào biểu tượng hồ sơ ở góc trên bên phải màn hình>Manage apps and devices/Quản lý ứng dụng và thiết bị > Manage/Quản lý > Chọn tên ứng dụng bạn muốn gỡ cài đặt > Uninstall/Gỡ cài đặt.
Cách bảo vệ tài khoản ngân hàng khỏi phần mềm độc hại
1. Cập nhật hệ điều hành và ứng dụng thường xuyên:
Các bản cập nhật hệ điều hành và ứng dụng thường xuyên đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc vá các lỗ hổng bảo mật. Khi các nhà phát triển phát hiện ra lỗ hổng, họ sẽ nhanh chóng tung ra bản cập nhật để vá lỗ hổng đó. Việc không cập nhật hệ thống sẽ khiến thiết bị của bạn trở nên dễ bị tấn công bởi các ứng dụng độc hại khai thác chính những lỗ hổng này.
2. Sử dụng ứng dụng diệt virus uy tín:
ứng dụng diệt virus là một công cụ không thể thiếu để bảo vệ điện thoại của bạn. Nó giúp phát hiện và loại bỏ các ứng dụng độc hại trước khi chúng gây ra thiệt hại. Hãy chọn một ứng dụng diệt virus uy tín và cập nhật cơ sở dữ liệu virus thường xuyên để đảm bảo hiệu quả bảo vệ.
Các ứng dụng diệt virus phổ biến cho điện thoại Android: Google Play Protect (tích hợp sẵn), Bitdefender Mobile Security, Kaspersky Mobile Security…
3. Cẩn trọng khi mở email và tệp đính kèm:
Các email lừa đảo (phishing) thường chứa các liên kết độc hại hoặc tệp đính kèm chứa mã độc. Khi nhận được email từ người gửi không rõ hoặc đáng ngờ, đặc biệt là những email yêu cầu bạn cung cấp thông tin cá nhân hoặc tài khoản ngân hàng, hãy hết sức cẩn trọng. Tránh click vào các liên kết hoặc mở các tệp đính kèm trong email này.
4. Không click vào các quảng cáo lạ:
Các quảng cáo xuất hiện trên các trang web không đáng tin cậy có thể chứa mã độc. Khi click vào các quảng cáo này, bạn có nguy cơ nhiễm ứng dụng độc hại vào điện thoại. Hãy tránh click vào các quảng cáo không rõ nguồn gốc hoặc các quảng cáo quá hấp dẫn.
5. Sử dụng mật khẩu mạnh:
Mật khẩu mạnh là hàng rào bảo vệ đầu tiên cho tài khoản của bạn. Một mật khẩu mạnh nên kết hợp giữa chữ cái in hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt, và có độ dài ít nhất 8 ký tự. Hãy tránh sử dụng các thông tin cá nhân dễ đoán như ngày sinh, tên, số điện thoại làm mật khẩu.
6. Bật tính năng xác thực hai yếu tố:
Tính năng xác thực hai yếu tố yêu cầu bạn nhập thêm một mã xác thực, thường được gửi qua tin nhắn SMS hoặc ứng dụng xác thực, bên cạnh mật khẩu. Điều này giúp tăng cường bảo mật cho tài khoản của bạn, ngay cả khi mật khẩu của bạn bị lộ.
7. Sao lưu dữ liệu thường xuyên:
Việc sao lưu dữ liệu thường xuyên giúp bạn bảo vệ dữ liệu quan trọng của mình khỏi bị mất mát trong trường hợp điện thoại bị nhiễm virus hoặc bị hỏng hóc. Hãy sao lưu dữ liệu vào một thiết bị lưu trữ bên ngoài hoặc lên đám mây.
Các phần mềm độc hại là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với an toàn thông tin của bạn. Bằng cách tuân thủ các biện pháp bảo mật cơ bản và thường xuyên cập nhật kiến thức, bạn có thể bảo vệ tài khoản ngân hàng và dữ liệu cá nhân của mình một cách hiệu quả. Hãy luôn nhớ rằng, phòng bệnh hơn chữa bệnh!
Thông Tin Liên Hệ IT Systems Việt Nam
CÔNG TY TNHH IT SYSTEMS VIỆT NAM
Giải pháp IT – Phòng IT cho Doanh Nghiệp
☎️ HOTLINE: 0283 9950 359
Email: contact@itsystems.com.vn
Website: https://itsystems.vn/
Facebook: https://www.facebook.com/ITSystems.VN/
Youtube: https://www.youtube.com/@ITSYSTEMS
321/10 Phan Đình Phùng, Phường 15, Quận Phú Nhuận, Tp. Hồ Chí Minh.
Nhà số 22, Biệt thự Nhà vườn, Khu Đô thị Vĩnh Hoàng, 431 Tam Trinh, Quận Hoàng Mai, Hà Nội.
Đại lộ Bình Dương, Phú Hoà, Thủ Dầu Một, Bình Dương.
Câu hỏi thường gặp
Trước khi cập nhật phần mềm nghiệp vụ cần chuẩn bị gì?
Cần backup dữ liệu, ghi nhận phiên bản hiện tại, kiểm tra tích hợp, phân quyền và có phương án rollback. Nên thử trên nhóm nhỏ hoặc môi trường test trước khi cập nhật diện rộng.
Lỗi phần mềm có thể liên quan đến hạ tầng IT không?
Có. Nhiều lỗi phần mềm đến từ mạng, server, database, quyền truy cập, máy trạm hoặc cấu hình bảo mật. Vì vậy cần kiểm tra cả ứng dụng và môi trường vận hành xung quanh.
Khi nào cần Helpdesk cho phần mềm nội bộ?
Khi nhiều nhân viên cần hỗ trợ thường xuyên, doanh nghiệp nên có kênh Helpdesk để tiếp nhận, phân loại và theo dõi ticket. Điều này giúp giảm tình trạng xử lý rời rạc qua chat cá nhân.
IT Systems có hỗ trợ phần mềm nghiệp vụ không?
Có. IT Systems có thể hỗ trợ kiểm tra máy trạm, server, backup, mạng, quyền truy cập và phối hợp với nhà cung cấp phần mềm để xử lý sự cố.
Cần hỗ trợ phần mềm nghiệp vụ hoặc quy trình IT?
IT Systems Việt Nam hỗ trợ kiểm tra phần mềm, dữ liệu, máy trạm, server và quy trình Helpdesk để doanh nghiệp vận hành ổn định hơn.
