Trả lời nhanh:
- Hằng tuần: kiểm tra job backup, cảnh báo RAID/ổ cứng, dung lượng trống và nhật ký lỗi.
- Hằng tháng: cài bản vá, kiểm tra tài khoản quản trị, UPS, chứng chỉ và thử khôi phục một file.
- Hằng quý/năm: vệ sinh phần cứng, cập nhật firmware, thử khôi phục toàn bộ, rà vòng đời hệ điều hành và lập kế hoạch thay thế.
Server ít khi hỏng đột ngột. Thường có dấu hiệu trước vài tuần: một ổ trong RAID báo lỗi, job backup thất bại liên tiếp, ổ hệ thống đầy dần, pin UPS chai. Bảo trì định kỳ là để bắt được những dấu hiệu đó trước khi cả công ty không mở được phần mềm kế toán hay thư mục dùng chung.
Checklist bảo trì server theo tần suất
| Tần suất | Hạng mục | Kết quả cần ghi lại |
|---|---|---|
| Hằng tuần | Trạng thái job backup (thành công, thất bại, dung lượng) | Ngày backup gần nhất thành công |
| Cảnh báo RAID, SMART ổ cứng, nhiệt độ | Ổ nào cảnh báo, đã xử lý chưa | |
| Dung lượng trống ổ hệ thống và ổ dữ liệu | % còn trống, xu hướng tăng | |
| Event Log: lỗi Critical/Error lặp lại | Mã lỗi, dịch vụ liên quan | |
| Hằng tháng | Cài bản vá Windows Server, SQL Server, firmware được khuyến nghị | Bản vá đã cài, lần khởi động lại |
| Rà tài khoản quản trị, tài khoản nhân viên đã nghỉ | Danh sách tài khoản đã khóa | |
| Kiểm tra UPS: tải, thời gian lưu điện, nhật ký mất điện | Thời gian lưu điện ước tính | |
| Hạn chứng chỉ SSL, tên miền, license phần mềm | Ngày hết hạn gần nhất | |
| Thử khôi phục một vài file từ backup | File, thời gian khôi phục | |
| Hằng quý | Vệ sinh bụi, kiểm tra quạt, nguồn dự phòng | Ảnh trước/sau, linh kiện cần thay |
| Cập nhật BIOS/iDRAC/iLO, firmware ổ cứng và controller RAID | Phiên bản trước/sau | |
| Rà quyền thư mục chia sẻ và firewall | Quyền đã thu hồi | |
| Hằng năm | Thử khôi phục toàn bộ server hoặc máy ảo | RTO thực tế |
| Rà vòng đời phần cứng, bảo hành, hệ điều hành | Kế hoạch nâng cấp/thay thế | |
| Cập nhật sơ đồ hệ thống và tài liệu bàn giao | Phiên bản tài liệu |
Đừng quên vòng đời hệ điều hành server
Windows Server 2012/2012 R2 đã hết hỗ trợ từ 10/10/2023. Windows Server 2016 hết hỗ trợ mở rộng ngày 12/01/2027, tức chỉ còn khoảng 2 tháng. Sau mốc này server không còn bản vá bảo mật. Nếu server đang chạy Active Directory, file server hoặc phần mềm kế toán trên Windows Server 2016, nên lên kế hoạch chuyển sang Windows Server 2022/2025 hoặc dịch vụ đám mây ngay từ bây giờ.
Dấu hiệu server cần xử lý ngay, không chờ lịch bảo trì
- Một ổ trong RAID báo degraded hoặc predictive failure.
- Backup thất bại từ 2 lần liên tiếp trở lên.
- Ổ hệ thống còn dưới 10% dung lượng.
- Server tự khởi động lại, hoặc truy cập thư mục chung chậm bất thường.
- Xuất hiện tài khoản quản trị lạ, file bị đổi đuôi hàng loạt (dấu hiệu ransomware, xem bảo trì server phòng ngừa ransomware).
Ai nên làm bảo trì server?
Văn phòng có 1–2 server và không có IT nội bộ thường để người kiêm nhiệm kiểm tra backup hằng tuần, còn các việc như cập nhật firmware, thử khôi phục toàn bộ, rà quyền nên giao cho đơn vị chuyên môn theo hợp đồng. Điều quan trọng là có biên bản sau mỗi lần bảo trì để biết server đang ở trạng thái nào. Phần mềm IT Care trong ITS Manager lưu lịch bảo trì và biên bản cho từng thiết bị.
Câu hỏi thường gặp
Bảo trì server bao lâu một lần?
Nên kiểm tra backup và cảnh báo hằng tuần, cài bản vá hằng tháng, bảo trì phần cứng hằng quý và thử khôi phục toàn bộ ít nhất mỗi năm một lần.
Bảo trì server có phải tắt máy không?
Phần lớn việc kiểm tra không cần tắt máy. Cài bản vá, cập nhật firmware và vệ sinh phần cứng cần thời gian dừng, nên lên lịch ngoài giờ làm việc.
Windows Server 2016 hết hỗ trợ khi nào?
Windows Server 2016 hết hỗ trợ mở rộng ngày 12/01/2027.
Cần đội ngũ bảo trì server theo lịch, có biên bản? Xem dịch vụ bảo trì máy chủ và bảo trì hệ thống IT định kỳ của IT Systems.




